Beweging - Vertrouwen - Rugpijn, wat is de link en wat kunnen we ervan leren?

Door Jeroen Klinckaert / 10/01/2019 /

Opnieuw vertrouwen krijgen in bewegen

Het is weer dat moment van het jaar, wanneer de beste wensen je rond de oren vliegen en je de goede voornemens hoort voor het komende jaar. Waar ik persoonlijk veel belang aan hecht is een goede gezondheid die als basis dient voor de rest. Een voornemen dat hiervoor zeer vaak wordt uitgesproken is om opnieuw meer te gaan sporten, meer te bewegen, meer actief te zijn. Een voornemen dat als muziek in mijn oren klinkt uiteraard! Ik ben dan ook de eerste om dit toe te juichen, te stimuleren en indien nodig te helpen om dit voornemen ook effectief om te zetten in concrete plannen en daden.

Sporten, bewegen, meer actief zijn, zijn zeer gekende termen die makkelijk in de mond liggen maar blijkbaar moeilijker om te zetten zijn in daden dan gedacht. We hebben in onze jeugd allemaal veel gespeeld en bewogen en velen onder ons hebben ook veel gesport. De herinnering die we hieraan hebben is de evidentie dat ons lichaam hier helemaal geen probleem mee had, om dit allemaal uit te voeren. Er waren toen geen belemmeringen die ons deden twijfelen of die het bewegen in de weg stond. Dit staat soms in groot contrast met het gevoel waarmee we vandaag de dag opstaan. Het lichaam voelt stram, de bewegingen lopen minder soepel, het rechtstaan vanuit de zetel of stoel is een hele karwei, enz. Het is alsof je lichaam al vanaf de eerste seconde aan je vertelt: ‘Vandaag hoef je niet te veel te bewegen, want hier heb ik (het lichaam) nu echt geen goesting in.’

Vanuit het voornemen dat je hebt om dit jaar meer te bewegen en meer actief te zijn, ga je er vanuit dat je ongeremd kan bewegen en dat je kan doen wat je graag doet. Dit hoort ook zo te zijn, maar ons gevoel en de signalen die het lichaam ons vertelt, zijn duidelijk niet van die aard dat ze dit bevestigen.

Waar en wanneer hebben we het vertrouwen in bewegen verloren?

Heb jij soms ook het gevoel dat het vroeger beter ging, dat je leeftijd je nu parten speelt en dat plots nu alles niet meer mogelijk is? Graag wil ik dit gegeven in vraag stellen en het bewegingsverhaal eens vanuit een ander perspectief gaan benaderen. Is het zo dat leeftijd bepalend is? Is het zo dat we wanneer we ouder worden ook automatisch minder kunnen? Is het enkel de leeftijd of zijn er andere mechanismen die spelen?


Ons bewegingsapparaat past zich voortdurend aan, het past zich aan om ons te beschermen wanneer we activiteiten doen wanneer er een belasting aanwezig is die het lichaam dient op te vangen. Denk bijvoorbeeld aan lopen. Hierbij is de schok tijdens de landing telkens een belasting voor je lichaam. Ten opzichte van deze belasting zal je lichaam zich aanpassen. Enerzijds is dit de manier waarop we ons lichaam sterker maken. Dit aanpassingsvermogen zorgt ervoor dat het lichaam beter gewapend wordt, lees sterker wordt, om de volgende keer dezelfde belasting makkelijker aan te kunnen. Dus regelmatig activiteiten uitvoeren die ons lichaam belasten maak ons sterker.
Anderzijds kan er overbelasting ontstaan wanneer de belasting repetitief aanwezig is en de belasting telkens op dezelfde plaats van het lichaam dient opgevangen te worden. Ook hier kunnen we het voorbeeld van lopen gebruiken. Lopen is een repetitieve activiteit van telkens dezelfde beweging in dezelfde richting. De belasting dient dan telkens door dezelfde spiergroep opgevangen worden.

Hierop gaat het lichaam anders reageren. Het gaat niet sterker worden om de belasting makkelijker aan te kunnen maar gaat zich verdedigen opdat deze belasting geen verder schade kan veroorzaken. Het verdedigen gebeurt door middel van het stabieler maken van de zone die de impact dient op te vangen. Het meer stabiliseren geeft voor het lichaam vertrouwen ten opzichte van de belasting die inwerkt op het lichaam. Het geeft vertrouwen omdat de stabiliteit enerzijds zorgt voor geen verdere schade en stabiliteit geeft 'ansich' vertrouwen omdat dit ons een veilig gevoel geeft, omdat we niet gaan vallen.


Beide mechanismen van dit aanpassingsvermogen lijken dus zeer positief voor het lichaam. Dit is inderdaad zo wanneer je enkel naar dit aanpassingsmechanisme kijkt. Voor de aanpassingen aan repetitieve impact zijn er echter wel een aantal mogelijke gevolgen die zich kunnen manifesteren, die niet zo goed zijn voor ons lichaam.


Het gevolg van een verminderde beweeglijkheid.

Wanneer we activiteiten doen en/of houdingen hebben die repetitief ons lichaam belasten, en die hebben we allemaal :), dan hebben we zones in het lichaam die zich hieraan hebben aangepast. Deze zones vertonen of voelen dan een verminderde beweeglijkheid als gevolg van de toegenomen stabiliteit. Deze stabiliteit is nl gecreëerd door meer spanning in de spieren en weefsel om die zone te ondersteunen en te beschermen. Dit resulteert dan in een verminderde ruimte voor de verschillende botten in die zone waardoor de beweging minder vlot en stroever verloopt en ook zo aanvoelt.


Dit feit is op zich niet erg, dit zorgt niet voor pijn of andere kwaaltjes. Het begint pas wanneer je verder alles blijft doen zoals vroeger, zonder rekening te houden met deze verminderde beweeglijkheid. Wat je daarvoor namelijk deed met meer bewegingsmogelijkheden moet je het nu doen met minder. Als resultaat krijg je dat bepaalde spieren, weefsels, gewrichten,… meer belasting moeten opvangen ter compensatie dan normaal. Stap voor stap (soms letterlijk :)) ontstaat er dan in andere zones van je lichaam overbelasting die voor irritaties en spanning kunnen zorgen en die verder kunnnen evolueren naar pijn.


Wat initieel startte vanuit bescherming tegen de belasting is dan verder geëvolueerd naar overbelasting en pijn in andere zones van je lichaam. Hierdoor heeft je lichaam stelselmatig minder en minder vertrouwen in bewegen. Hoe meer je namelijk beweegt hoe meer overbelasting er wordt gecreëerd en hoe meer pijn je voelt. Stelselmatig wordt hierdoor je vertrouwen in beweging zeer klein en zal je lichaam zich ook hierop aanpassen.


Het aanpassen aan een verminderd vertrouwen aan bewegen resulteert zich ook in het zoeken naar meer stabiliteit die op zijn beurt ook rigiditeit wordt om zelfs verschillende zones niet meer in beweging te laten komen. Het lichaam, lees het brein, wil namelijk deze zone niet meer laten bewegen omdat het geen vertrouwen meer heeft omwille van de mogelijke gevolgen. Deze aanpassing versterkt nog eens de verminderde beweeglijkheid waardoor de kans op spanning en pijn in de andere zones van het lichaam groter wordt. Het wordt dus een vicieuze cirkel, waarbij beweging het te vermijden aspect wordt, omdat je brein geen vertrouwen meer heeft in bewegen.


Wat nu?

Hoe kunnen we nu opnieuw terug vertrouwen krijgen in beweging? Hoe kunnen we de vicieuze cirkel doorbreken om opnieuw goesting te krijgen om te bewegen, zonder dat het lichaam ons gaat boycotten?


Het allerbelangrijkste is om het lichaam opnieuw in beweging te brengen waarbij je brein de beweging ervaart als niet bedreigend. Een beweging die geen gevaar inhoudt om het lichaam verder te beschadigen. Daarnaast dienen we ook opnieuw de zones in beweging brengen die nu minder of niet meer bewegen tijdens ons dagelijkse activiteiten. Concreet zijn dit bewegingen die geen pijn uitlokken en die we kunnen uitvoeren op een vloeiende manier. Deze 2 aspecten: 1. geen pijn en 2. vloeiend bewegen, worden door ons brein als zeer aangenaam ervaren en dus zeker niet bedreigend. Wanneer we deze aspecten toepassen in bewegingen die ons in alle mogelijke richtingen laten bewegen, ontstaat er opnieuw de mogelijkheid om vrij te bewegen.


Dit is niet altijd evident, om op deze manier te bewegen omdat dit vaak confronterend is. Anderzijds biedt het wel de mogelijkheid om opnieuw in alle vrijheid te kunnen bewegen.


Leeftijd hoeft geen excuus te zijn!

Zoals je vanuit dit perspectief kan lezen hoeft leeftijd dus zeker geen excuus te zijn. Het enige waar je wel dient rekening mee te houden is dat leeftijd wel een effect heeft op de tijd waarin je lichaam al heeft gecompenseerd. Hoe langer je lichaam al activiteiten doet met de aanwezige compensaties, hoe meer tijd het ook nodig heeft om opnieuw de bewegingsvrijheid te ervaren maar ook dit mag geen excuus zijn.

Bewegeng - vertrouwen - Rugpijn

Deze benadering hebben we vertaald in het rugprogramma waarin het terug vertrouwen krijgen in je beweging centraal staat om zo duurzaam je rugklachten aan te pakken.

Het rugprogramma kan je zowel onder begeleiding uitvoeren http://www.intelligentmotion.be/nl/rugprogramma als zelf online thuis https://intelligent-motion.teachable.com/p/intelligent-motion-online-rugprogramma.

 

Reageer op dit artikel

Wordt niet weergegeven op de website.